نحوه عملکرد گیربکس اتومات

در ادامه عناصر کلیدی گیربکس اتومات همراه نحوه کارکردشان را بررسی می کنیم.

1)نقش هیدرولیک در جعبه دنده اتوماتیک

رایج‌ترین نوع گیربکس اتوماتیک از نیروی هیدرولیک برای تعویض دنده استفاده می‌کند. این دستگاه یک مبدل گشتاور یا جفت مایع را با چرخ دنده ها ترکیب می‌کند که محدوده دنده مورد نظر را برای خودرو فراهم می‌نماید. مبدل گشتاور، موتور را به گیربکس متصل کرده و از مایع تحت فشار برای انتقال نیرو به چرخ دنده‌ها استفاده می‌کند.

مایع داخل گیربکس توسط یک پمپ روغن تحت فشار قرار می گیرد، که اجازه می دهد دوران باتوجه به سرعت خودرو، چرخش لاستیک در دقیقه (سرعت حرکتی) و سایر عوامل تغییر کند.

پمپ دنده‌ای بین چرخ دنده سیاره ای و مبدل گشتاور قرار می گیرد، جایی که سیال یا روغن را از یک مخزن می کشد و تحت فشار قرار می دهد. ورودی پمپ نیز مستقیماً به محفظه مبدل گشتاور متصل شده و به صفحه فلکس موتور وارد می‌شود.

هیدرولیک در جعبه دنده اتوماتیک چندین وظیفه مهم دارد که عبارتند از:

• رساندن روغن، تحت فشار به همه قسمت های گیربکس
• تنظیم فشار روغن، جهت استفاده دنده ها به کمک کنترل ولوها
• انجام روغن کاری قطعات گیربکس
• خنک کاری گیربکس

2)نقش پمپ در جعبه دنده اتوماتیک

با توجه به جایگاه پمپ که در جلوی گیربکس است، با استارت و شروع کار موتور، پمپ نیز جهت تامین فشار روغن به حرکت در می آید.

3)نقش ECU و سنسورها در جعبه دنده اتوماتیک

ECU و سنسورها در جعبه دنده اتوماتیک تمام موارد لازم از جمله سرعت اتومبیل، دور موتور، پدال گاز و … را با همه حسگرهای مربوطه رصد می‌کند که در مواقع لزوم مثل تعویض دنده ها و … به سرعت عمل کنند.

4)مبدل گشتاور در گیربکس اتوماتیک

مبدل گشتاور یکی از مواردی بوده که منجر به توسعه گیربکس اتوماتیک شد.

مبدل گشتاور اساساً عملکردی را انجام می‌دهد که یک کلاچ مکانیکی در گیربکس دستی انجام می‌دهد. مبدل گشتاور اتصال موتور به موتور و قطع شدن آن از موتور یا نیروی محرکه را در صورت لزوم برای تسهیل تعویض دنده ها فعال می‌کند.

استفاده از دینامیک سیال می ‌تواند در صورت نیاز خودرو، برای حرکت رو به جلو، گشتاور را از موتور منتقل نماید، اما در صورت عدم تمایل حرکت رو به جلو، این گشتاور را جذب می‌کند.

5)چرخ دنده های سیاره ای

همانطور که گفته شد یک گیربکس اتوماتیک متفاوت از گیربکس دستی نسبت های دنده را انتقال و تعویض می کند. یعنی از مجموعه ای از دنده های سیاره ای برای ایجاد چندین نسبت دنده استفاده می‌نماید چرا که هیدرولیک گیربکس اتوماتیک آنها را کنترل می کند. پس چرخ دنده های سیاره ای اجزای جدا نشدنی از گیربکس اتوماتیک هستند.

چرخ دنده های سیاره ای شامل: چرخ دنده های خورشیدی، صفحه حامل چرخ دنده سیاره ای و چرخ دنده رینگی می باشند که می توان با ترکیب این ها نسبت های دنده ای مختلفی را ایجاد نمود که هر کدام با توجه به حالت دنده ای مختلف می توانند نقش متحرک، ثابت یا به عنوان محرک را داشته باشند.

اگر ماشین شما یک مبدل گشتاور و یک دنده افزایشی داشته باشد، سرعت افزایشی شما به شدت توسط محدوده عملیاتی موتور و توانایی تولید گشتاور محدود می شود. به همین علت تعویض دنده ضروری است که این کار توسط چرخ دنده سیاره ای انجام می‌گردد.

6)کلاچ و ترمز چند صفحه‌ای

کلاچ و ترمز چند صفحه ای تغییر دنده را در مجموعه دنده سیاره ای فعال می‌کنند.

صفحه های ترمز برای ثابت نگه داشتن یک دنده خاص، سفت یا برای فعال کردن چرخ دنده، شل می شوند و این ترکیب دنده‌های ثابت و چرخان در مجموعه دنده است که هر نسبت، دنده جداگانه را تولید می‌کند.

کلاچ های گیربکس عملکرد مشابهی داشته و به تعیین نسبت دنده خاصی که مجموعه دنده سیاره ای در آن لحظه ایجاد می کند کمک می کنند.

رفتن از یک نسبت دنده به ضریب دنده دیگر مستلزم سفت شدن و شل شدن کلاچ ها و ترمزهای صفحه ای می‌باشد.

این مورد بوسیله هیدرولیک، الکترونیک یا ترکیبی از هر دو در گیربکس های اتوماتیک انجام می شود.